چرا هر کدام از ما، صدایی منحصربه فرد داریم؟
ما دیجیتال: هر صدای انسانی یک اثر انگشت صوتیِ بطورکامل یکتا و غیرقابل تقلید است. یافته های اعجاب انگیز زیست شناسی تکاملی نشان داده است که برعکس تصور عموم، آن چه صدای انسان را تا این حد دقیق، متمایز و پایدار کرده، افزودن یک اندام جدید توسط تکامل نبوده؛ بلکه حاصل یک «حذف بزرگ تکاملی» و مهندسی معکوس در حنجره ماست.
تینا مزدکی_دستگاه صوتی انسان از نظر آناتومیک یک ساز فوق العاده ساده است: یک ستون هوا، جفتی از تارهای صوتی لرزان و لوله ای به طول تقریبی ۱۷ سانتی متر. در عین حال، از درون این لوله ساده، چیزی خارج می شود که هیچ سیستم زیستی دیگری در زمین قادر به تولید آن نیست؛ صدایی چنان منحصربه فرد که فردی که هیچگاه شما را ندیده، می تواند بعد از تنها یک دفعه شنیدن، صدایتان را در بین یک جمعیت شلوغ تشخیص دهد.
در حالیکه مکانیسم های تولید صدا را به خوبی می شناسیم، اما فهم این نکته که چرا انتخاب طبیعی این مسیر دقیق و متمایز را پیموده، همیشه چالش برانگیز بوده است. نکته غافلگیرکننده اینجاست که کلید اصلی پایداری و تنوع بی نظیر صدای انسان، نه در پیچیده تر شدن حنجره، بلکه در ساده سازی آن نهفته است.
پارادوکس تولد صدای انسان: هنرِ حذف در تکامل بیشتر اولین سانان (مانند شامپانزه ها، ماکاک ها و میمون های جیغ کش) دارای چارچوب های نازک و نوارمانندی به نام «غشاهای صوتی» (Vocal Membranes) در بالای تارهای صوتی خود هستند. این غشاها پدیده های صوتی غیرخطی ایجاد می کنند؛ یعنی یک لایه صوتی غیرقابل پیش بینی و پرهرج ومرج که فریادهای آنها را بسیار بلند و قدرتمند، اما به شدت ناپایدار و زمخت می کند.
اما انسان ها تنها اولین سانی هستند که این غشاهای صوتی را در طول پروسه تکامل بطور کامل از دست داده اند. نتیجه این حذف، حنجره ای است که بر مبنای معیارهای میمون ها، از نظر آناتومیک بسیار ساده تر است. اما دقیقاً به سبب همین سادگی، این حنجره می تواند صدایی پایدار، قابل کنترل و با تغییرات سریع تولید نماید که لازمه اصلی گفتار و زبان است. براستی، پیچیدگی زبان انسان، نیازمند یک تفریق تکاملی بود.
اما از دست دادن غشاهای صوتی تنها نیمی از مسیر بود. نیمه دیگر تغییرات در لوله بالای حنجره رخ داد؛ منطقه ای به نام «مجرای صوتی فوق حنجره ای» (Supralaryngeal Vocal Tract) که شامل حلق، حفره دهان و مجاری بینی است.
در تمام اولین سانان دیگر، ابعاد افقی و عمودی این لوله با هم هماهنگی ندارند. اما در انسان های مدرن، این ابعاد در یک نسبت دقیق ۱: ۱ قرار گرفته اند. این هندسه منحصربه فرد به زبان اجازه می دهد که هم به شکل عمودی و هم افقی حرکت کرده و طیف وسیع و خارق العاده ای از صداها و آواها را شکل دهد. تحقیقات ژنتیکی روی ژن های نظارتی نظیر NFIX، SOX۹ و بخصوص FOXP۲ (که به ژن زبان مشهور است و ساختار فیزیکی مجرای صوتی را شکل می دهد) نشان میدهد که این پیکربندی هندسی، بعد از جدایی تکاملی انسان هوشمند از انسان نئاندرتال و انسان دنیسوایی پدیدار گشته و منحصراً در DNA انسان هوشمند یا هومو ساپینس (Homo sapiens) ثبت شده است.
سهم غیرمنتظره اسکلت در طنین صدای شما وقتی صوت تارهای صوتی را ترک می کند و به سوی بالا می رود، مجرای صوتی فقط یک لوله انتقال دهنده نیست، بلکه یک فیلتر آناتومیک است. حلق، حفره دهان و مجاری بینی مانند مجموعه ای از اتاق های تشدید (رزونانس) عمل می کنند که فرکانس های خاصی را تقویت و برخی دیگر را تضعیف می کنند. فرکانس هایی که از این پروسه فیلترینگ جان سالم به در می برند و با بیشترین انرژی از دهان خارج می شوند، «فورمانت» (Formant) نام دارند. فورمانت ها بالاتر از هر خاصیت صوتی دیگری، عامل اصلی شناسایی و تمایز یک صدا هستند.
هندسه فورمانت های شما توسط خاصیت های بطورکامل اختصاصی اسکلت و آناتومی بدنتان تعیین می شود:
طول و حجم مجرای صوتی میزان انحنای کام سخت (سقف دهان) عمق حلق زاویه ای که پایه جمجمه به ستون فقرات متصل می شود.
تغییرات حتی جزئی در این ساختارها، شیفت های محسوسی در امضای فورمانت صدا بوجود می آورد. مجرای صوتی را مانند یک ارگ لوله ای کلیسا درون سر خود تصور کنید؛ همه ارگ ها از مواد اولیه یکسانی تولید شده اند، اما هیچ دو ارگی در طول تاریخ دقیقاً یکسان کوک نشده اند. دستگاه صوتی شما مستقیماً توسط ژن ها، تبار و مسیر رشد استخوان هایتان شکل گرفته است و طنین آن، صدای منحصربه فرد معماری بدن خودتان است.
در مقیاس کلان، مجرای صوتی بلندتر مردان، فرکانس های فورمانت پایین تری نسبت به مجرای صوتی کوتاه تر زنان تولید می کند (علت تفاوت گام صدا در دو جنس). اما جذابیت اصلی در مقیاس خرد است: دو مرد با قد و طول مجرای صوتی بطورکامل یکسان، به سبب تفاوت در انحنای کام یا شکل سینوس های جمجمه، صداهایی بطورکامل متمایز خواهند داشت. تکامل نه فقط برای هر یک از ما صدایی منحصربه فرد ساخت، بلکه مغزی طراحی کرد که قبل از تولد، انتظار این تمایز صوتی را دارد.
تحقیقات انتشار یافته در PLOS Biology دو منطقه خاص در قشر شنوایی مغز (شامل Gyrus temporal superior و Sulcus temporal superior) را شناسایی کرده که کارکرد آنها فراتر از پردازش ساده صوت است؛ این مناطق با صدا به عنوان یک مقوله ادراکی بطورکامل متمایز و حامل معنای اجتماعی رفتار می کنند.
جالب اینجاست که این سیستم قبل از تولد فعال می شود؛ نوزادان در رحم مادر صدای او را تشخیص می دهند و در اولین روزهای بعد از تولد، ترجیح عمیقی به امضای صوتی مادر خود نسبت به سایر زنان نشان می دهند. این یعنی مغز ما با یک کیت پیش فرض و کالیبره شده برای تفکیک اثر انگشت صوتی افراد متولد می شود.
چرا به صدای منحصربه فرد نیاز داشتیم؟ پاسخ این چرا، به چالش های زندگی گروهی بازمی گردد. بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار سال پیش، پکیج کامل آناتومیک و عصبی که گفتار انسان را ممکن می سازد، به صورت امروزی خود رسید. این زمان بندی با دوره «مدرنیته رفتاری» در دیرینه شناسی (ظهور تفکر نمادین، تجارت های راه دور و شکار مشارکتی پیچیده) هماهنگی دارد.
گونه ای که در گروههای اجتماعی سیال و درحال تغییر زندگی می کند، اتحاد تشکیل می دهد، اعتبار افراد را ردیابی می کند و تعهدات بلند مدت می سازد، باید بتواند هویت هم نوعان خودرا حتی در تاریکی، از پشت سر، پیرامون موانع یا در یک اتاق شلوغ به دقت شناسایی کند. صدای منحصربه فرد، راه حل تکاملی برای این نیاز حیاتی بود: یک امضای بیولوژیکی قابل اعتماد و غیرقابل جعل که تراکم اطلاعاتی بالایی (شامل جنسیت، سن تقریبی، اندازه بدن، وضعیت عاطفی و هویت فردی) را تنها در یک سیلاب کوتاه با خود حمل می کند.
منبع: forbes
منبع: ما دیجیتال
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب