استفاده از قارچ خوراکی برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش
ما دیجیتال: پژوهشگر دانشگاه اصفهان با استفاده از قارچ خوراکی Neurospora intermedia، روشی برای تبدیل ویناس به زیست توده غنی از پروتئین و ترکیبات باارزش و هم زمان کاهش آلودگی این پسماند صنعتی ارائه نمود.
به گزارش ما دیجیتال به نقل از بنیاد ملی علم ایران (INSF)، فرزانه دیانت دار در رساله دکتری خود با راهنمائی زهرا اعتمادی فر در دانشگاه اصفهان و محمدجعفر طاهرزاده از دانشگاه بوراس سوئد، پژوهشی با تمرکز بر استفاده از قارچ خوراکی Neurospora intermedia برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش انجام داده است.
دیانت دار با اشاره به افزایش جمعیت، محدودیت منابع غذایی و ضرورت استفاده بهینه از پسماندها اظهار داشت: امروزه توسعه روش هایی که بتوانند هم زمان به کاهش آلودگی های محیط زیست و تولید مواد غذایی کمک کنند، اهمیت زیادی پیدا کرده است. در این بین، فناوری پالایشگاه های زیستی می تواند با بهره گیری از میکروارگانیسم ها، پسماندهای کم ارزش یا آلاینده را به محصولاتی مانند پروتئین، ویتامین و رنگدانه های طبیعی تبدیل کند.
این طرح برای بار اول در ایران بعنوان طرح مصوب «فراخوان سوم ابتکارات دهه بین المللی علوم برای توسعه پایدار (۲۰۲۴-۲۰۳۳)» در یونسکو (پاریس، فرانسه) شناخته شده است، برای اینکه این طرح با اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار (SDGs) همچون هدف ۱۲.۳ (کاهش سرانه ضایعات غذایی)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۳ (سلامت و رفاه)، هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) و هدف ۱۲ (مصرف و تولید مسئولانه) هم راستا بوده و با بازگرداندن ضایعات به زنجیره تامین بوسیله تخمیر، امنیت غذایی، کاهش اثرات اقلیمی و ترویج اقتصاد چرخشی را بطور هم زمان محقق می سازد.
وی اضافه کرد: در این تحقیق، توانایی قارچ رشته ای خوراکی Neurospora intermedia برای رشد بر روی ویناس مورد بررسی قرار گرفت. ویناس، پسماند غلیظ حاصل از پروسه تولید الکل و سوخت های زیستی است که به علت وجود مقادیر بالای ترکیبات آلی و رنگ تیره، می تواند یکی از چالش های محیط زیست این صنایع باشد.
این پژوهشگر اظهار نمود: نتایج نشان داد این قارچ قابلیت رشد مناسب در محیط ویناس را دارد و می تواند هم زمان با رشد خود، قسمتی از ترکیبات آلاینده موجود در این پسماند را کم کند. براستی، ویناس که در حالت معمول پسماندی مشکل زا شمرده می شود، در این پروسه بعنوان منبع مواد مغذی برای رشد قارچ مورد استفاده قرار می گیرد.
وی افزود: یکی از موفقیتهای مهم این فرایند، تولید زیست توده ای غنی از پروتئین است. این زیست توده می تواند ظرفیت استفاده در تولید خوراک دام، طیور و آبزیان را داشته باشد و از این طریق، قسمتی از مواد موجود در یک پسماند صنعتی را باردیگر وارد چرخه تولید نماید.
دیانت دار اضافه کرد: ارزش این پروسه تنها به تولید پروتئین محدود نمی گردد. قارچ Neurospora intermedia قابلیت تولید ترکیبات باارزش دیگری همچون ویتامین های گروه B و رنگدانه های کاروتنوئیدی را نیز دارد. کاروتنوئیدها ترکیبات طبیعی با خاصیت آنتی اکسیدانی هستند که می توانند در صنایع غذایی و تولید مکمل های سلامت محور مورد استفاده قرار گیرند.
وی با اشاره به جنبه محیط زیست پژوهش اظهار داشت: استفاده زیستی از ویناس می تواند به کاهش بار آلودگی این پسماند قبل از ورود آن به محیط زیست کمک نماید. به این ترتیب، یک پروسه زیستی می تواند بصورت هم زمان دو هدف را دنبال کند؛ از یک سو کاهش آلودگی و از طرف دیگر تولید زیست توده و ترکیبات باارزش.
این پژوهشگر افزود: از نظر صنعتی، این فناوری می تواند برای کارخانه های تولید اتانول و سایر صنایعی که با حجم قابل توجهی از ویناس مواجهند، قابل توجه باشد. ایجاد واحدهای زیستی برای فرآوری این پسماند می تواند علاوه بر کاهش هزینه های دفع و تصفیه، زمینه تولید محصولات باارزش و ایجاد ارزش اقتصادی از پسماند را فراهم آورد.
وی اظهار نمود: همین طور در مناطقی که تامین پروتئین مورد نیاز خوراک دام و آبزیان با محدودیت مواجه می باشد، استفاده از چنین فرآیندهایی می تواند بعنوان یکی از انتخابهای تولید منابع پروتئینی جایگزین بررسی شود.
دیانت دار در انتها اشاره کرد: یافته های این تحقیق نشان میدهد استفاده از قارچ های خوراکی در پالایش زیستی پسماندهای صنعتی می تواند نمونه ای از رویکرد اقتصاد چرخشی باشد؛ نگاهی که در آن پسماند بعنوان یک ماده اولیه قابل استفاده مجدد درنظر گرفته می شود. این فناوری می تواند با پیوند میان مدیریت پسماند، تولید خوراک و تولید ترکیبات زیستی ارزشمند، زمینه ای برای توسعه فرآیندهای پایدارتر در صنایع غذایی و محیط زیست فراهم آورد.
این طرح برای بار اول در ایران به عنوان طرح مصوب فراخوان سوم ابتکارات دهه بین المللی علوم برای توسعه پایدار (۲۰۲۴-۲۰۳۳) در یونسکو (پاریس، فرانسه) شناخته شده است، به جهت اینکه این طرح با اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار (SDGs) همچون هدف ۱۲.۳ (کاهش سرانه ضایعات غذایی)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۳ (سلامت و رفاه)، هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) و هدف ۱۲ (مصرف و تولید مسئولانه) هم راستا بوده و با برگرداندن ضایعات به زنجیره تأمین بوسیله تخمیر، امنیت غذایی، کاهش اثرات اقلیمی و ترویج اقتصاد چرخشی را به طور همزمان محقق می سازد. این پژوهشگر اضافه کرد: از نظر صنعتی، این فناوری می تواند برای کارخانه های تولید اتانول و سایر صنایعی که با حجم قابل توجهی از ویناس مواجهند، قابل توجه باشد. ایجاد واحدهای زیستی برای فرآوری این پسماند می تواند علاوه بر کاهش هزینه های دفع و تصفیه، زمینه تولید محصولات باارزش و ایجاد ارزش اقتصادی از پسماند را فراهم آورد. وی اظهار داشت: همینطور در مناطقی که تأمین پروتئین مورد نیاز خوراک دام و آبزیان با محدودیت مواجه می باشد، استفاده از چنین فرآیندهایی می تواند به عنوان یکی از انتخابهای تولید منابع پروتئینی جایگزین بررسی شود. دیانت دار در پایان اشاره کرد: نتایج این مطالعه نشان میدهد استفاده از قارچ های خوراکی در پالایش زیستی پسماندهای صنعتی می تواند نمونه ای از رویکرد اقتصاد چرخشی باشد؛ نگاهی که در آن پسماند به عنوان یک ماده اولیه قابل استفاده مجدد در نظر گرفته می شود.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب