تیمی که نخستین پنالتی را می زند شانس بیشتری برای برد دارد؟
به گزارش ما دیجیتال، در فوتبال، کمتر لحظه ای به اندازه ضربات پنالتی می تواند سرنوشت مسابقه را دگرگون کند. خیلی از قهرمانی ها و حذف های تلخ در جام جهانی با چند ضربه از فاصله 11 متری رقم خورده اند؛ لحظاتی که نه تنها مهارت بازیکنان، بلکه توانایی آنها در کنترل فشار روانی هم به محک گذاشته می شود. به همین دلیل، از سال ها پیش این باور میان بازیکنان و مربیان شکل گرفته است که تیمی که اولین ضربه پنالتی را می زند، شانس بیشتری برای پیروزی دارد.
به گزارش ما دیجیتال به نقل از خبر آنلاین، به نقل از زومیت، همین باور موجب می شود کاپیتان ها هنگام پرتاب سکه، با تمام توان برای به دست آوردن حق انتخاب تلاش کنند. تصور رایج اینست که آغاز کننده بودن، مزیتی روانی به وجود می آورد و تیم مقابل را از همان اول تحت فشار قرار می دهد. اما آیا علم هم این باور قدیمی را تأیید می کند؟
ضربات پنالتی در جام جهانی ۲۰۲۶ بار دیگر به یکی از عوامل تعیین کننده نتایج تبدیل گشته اند و چند مسابقه مرحله حذفی با این شیوه به پایان رسیده است. همین مساله بار دیگر توجه محققان را به این پرسش قدیمی جلب کرده که آیا ترتیب زدن ضربات واقعا بر نتیجه مسابقه اثر می گذارد یا عامل مهم تری در پشت این ماجرا وجود دارد.
سال ها رایج ترین توضیح برای این برتری احتمالی، به روان شناسی بازیکنان مربوط می شد. برپایه این فرضیه، تیمی که اولین ضربه را می زند، فشار روانی کمتری را تجربه می کند، برای اینکه ابتکار عمل را در اختیار دارد. درمقابل، تیم دوم تقریبا در تمام طول ضربات مجبور است به نتیجه حریف واکنش نشان دهد و اجازه ندهد اختلاف ایجاد شود. این وضعیت می تواند استرس بیشتری ایجاد نماید و احتمال اشتباه را افزایش دهد.
کاپیتان ها به طور معمول تلاش می کنند در پرتاب سکه برنده شوند، برای اینکه خیلی از فوتبالیست ها اعتقاد دارند شروع کردن ضربات پنالتی مزیتی مهم محسوب می شود
فرضیه پنالتی اول در سال ۲۰۱۰ با انتشار پژوهشی در نشریه American Economic Review بالاتر از پیش مورد توجه قرار گرفت. نتایج آن مطالعه نشان می داد تیم هایی که ضربات پنالتی را شروع می کنند، نزدیک به ۶۰ درصد مواقع برنده می شوند، درحالی که سهم تیم هایی که دوم ضربه می زنند حدود ۴۰ درصد است. این اختلاف قابل توجه سبب شد بسیاری تصور کنند زدن نخستین پنالتی واقعا یک مزیت آماری به حساب می آید.
اما با گذشت زمان و افزایش تعداد مسابقات ثبت شده، تصویر این ماجرا تغییر نمود. محققان به داده های خیلی بزرگ تری دسترسی پیدا کردند و بار دیگر این فرضیه را آزمودند. مطالعاتی که در سالهای ۲۰۱۲، ۲۰۱۹، ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ منتشر شدند، هر بار اندازه این برتری را کمتر از قبل برآورد کردند.
به گزارش وایرد، جامع ترین پژوهش انجام شده تاکنون، نزدیک به ۷هزار ضربات پنالتی و حدود ۷۴هزار شوت را بررسی نموده است. نتیجه این تحلیل بر خلاف تصور رایج بود؛ محققان هیچ مدرک قانع کننده ای پیدا نکردند که نشان دهد تیم آغازکننده، بیش از تیم دوم پیروز می شود. حتی اگر چنین برتری ای وجود داشته باشد، برآورد آنها نشان میدهد اختلاف احتمال پیروزی کمتر از ۱٫۸ درصد است؛ رقمی خیلی کوچک تر از اختلاف مشهور ۶۰ در مقابل ۴۰ درصد.
بااین حال، گروهی دیگر از محققان اعتقاد دارند که شاید پرسش اصلی از همان اول اشتباه عنوان شده باشد. به عقیده آنها، مسئله این نیست که کدام تیم اولین پنالتی را می زند؛ بلکه باید بررسی کرد که فشار روانی دقیقاً در چه لحظاتی به اوج می رسد و این فشار چطور بر عملکرد بازیکنان اثر می گذارد.
نتایج مطالعه جدیدی که در نشریه Football Studies پخش شده، از همین دیدگاه حمایت می کند. محققان مطالعه می گویند تمام ضربات پنالتی از نظر روانی ارزش یکسانی ندارند. کلید ماجرا در تمایز میان پنالتی هایی است که خراب کردنشان موجب حذف فوری تیم می شود و پنالتی هایی که گل کردنشان پیروزی را قطعی می کند. این دو موقعیت از نظر میزان فشار روانی تفاوت خیلی زیادی با یکدیگر دارند.
بگفته محققان، قوانین فعلی فوتبال موجب می شود این لحظات فوق العاده پرفشار بشکل یکسان میان دو تیم توزیع نشوند. تیمی که دوم ضربه می زند، بیش از تیم آغازکننده در موقعیتی قرار می گیرد که از دست دادن پنالتی به مفهوم حذف فوری است. درمقابل، فرصت هایی که یک گل می تواند فورا بازی را تمام کند، در طول ضربات پنالتی بشکل متفاوتی میان دو تیم توزیع می شود.
محققان با بررسی هزاران ضربه پنالتی دریافتند پنالتی هایی که گل شدنشان همان لحظه پیروزی تیم را قطعی می کند، در ۸۹٫۱ درصد موارد با موفقیت همراه هستند. اما زمانی که بازیکن می داند از دست دادن ضربه مساوی با حذف فوری تیم خواهد بود، میزان موفقیت به ۶۰٫۴ درصد کاسته می شود. این اختلاف بزرگ نشان میدهد نوع فشار روانی می تواند تاثیر خیلی بیشتری از آن چه پیشتر تصور می شد بر عملکرد بازیکنان داشته باشد.
مهم ترین نتیجه مطالعه زمانی به دست آمد که محققان این دو نوع پنالتی را در تحلیل های آماری خود وارد کردند. بعد از در نظر گرفتن «پنالتی های حذف» و «پنالتی های پیروزی»، دیگر این که یک تیم اولین ضربه را زده باشد یا دوم، تاثیر معناداری بر نتیجه نهائی نداشت. به بیان دیگر، مزیت ظاهری تیم آغازکننده احتمالا ناشی از خود ترتیب ضربات نیست، بلکه نتیجه تفاوت در موقعیت های روانی است که این ترتیب به وجود می آورد.
این یافته می تواند دستاوردهای عملی مهمی برای مربیان داشته باشد. تابحال خیلی از مربیان تلاش می کردند بهترین پنالتی زن خودرا در شروع ضربات به میدان بفرستند، اما محققان اعتقاد دارند شاید راهبرد مؤثرتری وجود داشته باشد. اگر برخی بازیکنان توانایی بیشتری در کنترل استرس شدید داشته باشند، منطقی تر است آنها برای حساس ترین ضربات حفظ شوند.
البته خود محققان هم تاکید می کنند که این مدل هنوز همه پیچیدگی های فوتبال را دربر نمی گیرد. عواملی مانند تاکتیک های دروازه بان، تعامل میان دروازه بان و زننده پنالتی، واکنش تماشاگران، خستگی بازیکنان و تفاوت های شخصیتی افراد همگی می توانند بر نتیجه ضربات پنالتی اثر بگذارند و باید در پژوهش های آینده بررسی شوند.
با وجود محدودیت ها، مطالعه نگاه جدیدی به یکی از پراسترس ترین لحظات فوتبال عرضه می کند. یافته ها نشان میدهد شاید آن چه سرنوشت یک ضربه پنالتی را تعیین می کند، این نیست که چه کسی زودتر ضربه می زند، بلکه نوع فشاری است که بازیکن در همان لحظه تحمل می کند؛ فشاری که گاهی می تواند مرز میان قهرمانی و حذف از جام جهانی باشد.
منبع: madigital.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب