مدل سازی زیستایی آبخیزها قدمی علمی برای احیای زیست بوم های لطمه دیده
ما دیجیتال: به گزارش ما دیجیتال، طرح تحقیقاتی مدل سازی زیستایی آبخیز با حمایت بنیاد ملی علم ایران و به همت مرجان بهلکه در چارچوب رساله دکتری در دانشگاه تربیت مدرس انجام شد.
به گزارش ما دیجیتال به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، مرجان بهلکه در چارچوب رساله دکتری خود با راهنمائی سیدحمیدرضا صادقی در دانشگاه تربیت مدرس، پژوهشی با عنوان «مدل سازی زیستایی آبخیز» انجام داده است که اهمیت بالای ی در ارزیابی و مدیریت منابع طبیعی ایفا می کند.
بهلکه ضمن اشاره به نقش حیاتی آبخیزها در حفظ منابع طبیعی اظهار داشت: آبخیزها با ذخیره سازی آب، محافظت از خاک، پشتیبانی از کشاورزی و کاهش اثرات سیل و خشکسالی، از مهم ترین ارکان توسعه پایدار به شمار می روند؛ از این رو در این مطالعه، وضعیت آبخیز شازند در استان مرکزی از ابعاد مختلف فیزیکی، اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و محیط زیستی به صورت جامع بررسی گردید.
وی اضافه کرد: در این مطالعه، شاخصهای اقتصادی شامل فقر، بیکاری و درآمد؛ شاخصهای اجتماعی شامل بهداشت، آموزش و امنیت؛ وضعیت زیرساخت هایی مانند راه های ارتباطی، آب لوله کشی و برق؛ و همینطور شاخصهای محیط زیستی همچون آلودگی هوا و آب، فرسایش خاک و افت منابع آب زیرزمینی ارزیابی شدند.
این پژوهشگر با تشریح نتایج این مطالعه اظهار داشت: ارزیابی ها نشان داد آبخیز شازند از مجموع ۱۰۰ امتیاز، حدود ۴۲ امتیاز کسب کرده است که مبین وضعیت متوسط اما رو به افول آن است. به بیانی دیگر، این آبخیز هنوز کارکردهای خویش را از دست نداده، اما روند کاهش توان اکولوژیک و توسعه ای آن نگران کننده است.
بهلکه اضافه کرد: بیشترین مشکلات در زیرآبخیزهای مرکزی مشاهده شد؛ مناطقی که تمرکز صنایع، معادن و شهر های صنعتی در آنها بیشتر است. در این نواحی، کاهش منابع آب زیرزمینی، آلودگی هوا، شور شدن خاک، افزایش بیکاری و مهاجرت از مهم ترین چالش های شناسایی شده هستند. در مقابل، شاخصهای در رابطه با بهداشت و واکسیناسیون از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردار می باشند، اما در زمینه محافظت از محیط زیست و همکاریهای در رابطه با توسعه پایدار، عملکرد منطقه ضعیف ارزیابی شد.
وی ضمن اشاره به اعتبار یافته های این تحقیق اشاره کرد: برای ارزیابی زیستایی آبخیز از دو روش تحلیلی متفاوت استفاده شد که هر دو به نتایج مشابهی منجر شدند و این موضوع، دقت و قابلیت اعتماد مدل ارایه شده را تأیید می کند.
این پژوهشگر تصریح کرد: یافته های این تحقیق می تواند به مدیران و برنامه ریزان کمک نماید تا زیرآبخیزهای دارای اولویت را شناسایی کرده و برای حفاظت و احیای آنها تصمیم گیری دقیق تری داشته باشند. همینطور این یافته ها می تواند در هدایت سرمایه گذاری ها، مدیریت کارهای صنعتی، توسعه زیرساخت های روستایی و محافظت از منابع طبیعی مورد استفاده قرار گیرد.
بهلکه در انتها اظهار امیدواری کرد: با اجرای برنامه های مبتنی بر یافته های این تحقیق و مشارکت مسؤلان و جوامع محلی، امکان احیای آبخیز شازند و بهبود وضعیت منابع آب، کشاورزی و اشتغال منطقه فراهم شود؛ چون که بی توجهی به این روند می تواند در سالهای آینده به تشدید خشکی منابع آب، گسترش ریزگردها، افزایش مهاجرت و تخریب گسترده محیط زیست منطقه منجر شود.
به طور خلاصه، در مقابل، شاخص های در ارتباط با بهداشت و واکسیناسیون از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردار می باشند، اما در زمینه صیانت از محیط زیست و همکاریهای در ارتباط با توسعه پایدار، عملکرد منطقه ضعیف ارزیابی شد. این پژوهشگر اشاره کرد: نتایج این مطالعه می تواند به مدیران و برنامه ریزان کمک کند تا زیرآبخیزهای دارای اولویت را شناسایی کرده و برای حفاظت و احیای آنها تصمیم گیری دقیق تری داشته باشند.
منبع: ما دیجیتال
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب