راز بوی خوشایند باران چیست؟
به گزارش ما دیجیتال، بوی خاک نم خورده با شروع باران، برای خیلی از افراد یادآور آرامش، تازگی و خاطرات خوش است. این رایحه آشنا گاهی حتی قبل از آن که قطره های باران به زمین برسند، به مشام می رسد. اما این بو از کجا می آید و چرا خیلی از ما از استشمام آن لذت می بریم؟ پاسخ را باید در ترکیبات شیمیایی هوا، فعالیت میکروب های خاک و تجربه های شخصی خود جست وجو کرد.
به گزارش ما دیجیتال به نقل از خبر آنلاین، به نقل از زومیت، سارا سی. کاواسالیس، استادیار اقلیم شناسی و شیمی در کالج هاروی ماد، توضیح می دهد که رایحه باران تا حد زیادی از ترکیبات آلی فراری شکل می گیرد؛ موادی که خاک، میکروب ها، گیاهان و منابع دیگر آزاد می کنند. برخورد قطره های باران با خاک خشک می تواند این ترکیبات را وارد هوا کند و رایحه ای بسازد که آنرا بعنوان بوی باران می شناسیم.
بوی باران چطور شکل می گیرد؟ یکی از عوامل اصلی بوی خاک بعد از بارندگی، میکروب های خاک هستند؛ بخصوص گروهی از باکتری ها به نام استرپتومایسس. این میکروب ها ترکیباتی با بوی خاکی و قوی تولید می کنند که همچون آنها میتوان به ژئوسمین و ۲-متیل ایزوبورنئول اشاره نمود. ژئوسمین یکی از موادی است که اهمیت بالای ی در ایجاد رایحه آشنای خاک باران خورده دارد.
بااین حال، بوی باران در همه مناطق یکسان نیست. در جنگلهای کاج، ترکیبات معطر گیاهان، همچون پینن، می توانند در رایحه هوا نقش داشته باشند. در شهرها نیز بوی آسفالت خیس و لاستیک به ترکیب رایحه ها اضافه می شود. بنابراین، بوی باران حاصل تلفیقی از مواد شیمیایی خاک، گیاهان، میکروب ها و محیط تولید شده به دست انسان است.
بوی باران اغلب بعد از چند روز یا چند هفته هوای خشک، محسوس تر به نظر می آید. به قول کاواسالیس، پژوهشها نشان می دهند خشکی خاک و تغییر فعالیت میکروب ها در دوره های کم آبی می توانند بر میزان انتشار ترکیبات آلی فرار اثر بگذارند. با شروع بارش، بخشی از این مواد وارد هوا می شوند و رایحه مشخصی ایجاد می کنند.
رطوبت هوا نیز ممکنست بر شدت بویایی این ترکیبات اثر بگذارد. رطوبت بیشتر می تواند بر موادی که گیاهان آزاد می کنند تاثیر بگذارد و تشخیص برخی رایحه ها را آسان تر کند. باد هم نقش مهمی دارد؛ جریان هوا ممکنست بوی باران را از مناطقی که بارندگی در آنها شروع شده است، به نقاط دیگر منتقل کند. این پدیده یکی از توضیح های احتمالی برای احساس بوی باران قبل از رسیدن بارندگی به محل حضور ما است.
همه افراد بوها را به یک شکل تجربه نمی کنند و خوشایندبودن یک رایحه تا حد زیادی به برداشت شخصی بستگی دارد. بااین حال، دانشمندان چند توضیح احتمالی برای علاقه خیلی از انسان ها به بوی باران مطرح کرده اند. یکی از فرضیه ها این است که ممکنست این رایحه با آب و منابع حیاتی پیوند داشته باشد؛ البته شواهد کافی برای تأیید قطعی این توضیح تکاملی وجود ندارد.
خاطرات و تجربه های شخصی نیز احیانا نقش مهمی دارند. برای بعضی افراد، بوی باران یادآور خنک شدن هوا بعد از یکروز گرم، انتهای دوره خشکسالی یا لحظه های خوش گذشته است. بنابراین، واکنش ما به این رایحه فقط به ترکیبات شیمیایی موجود در هوا مربوط نمی گردد، بلکه تجربه های پیشین نیز در ایجاد آن نقش دارند.
نکته جالب این است که یک ترکیب شیمیایی ممکنست در موقعیت های مختلف، احساس متفاوتی بوجود آورد. به عنوان نمونه، ژئوسمین و ۲-متیل ایزوبورنئول می توانند بخشی از بوی خاکی و دلپذیر فضای باز بعد از باران را بسازند؛ اما حضور همین مواد در آب شرب بطور معمول بویی شبیه ماندگی یا آلودگی به وجود می آورد.
بالاخره، جذابیت بوی باران احیانا از ترکیب شیمی هوا و خاطراتی ناشی می شود که با آن پیوند خورده اند. به همین دلیل، رایحه ای که از برخورد باران با خاک و گیاهان شکل می گیرد، برای خیلی از افراد چیزی فراتر از یک بوی طبیعی است و احساس تازگی و آرامش را زنده می کند.
خلاصه اینکه همه افراد بوها را به یک شکل تجربه نمی کنند و خوشایندبودن یک رایحه تا حد زیادی به برداشت شخصی بستگی دارد. یکی از فرضیه ها اینست که ممکنست این رایحه با آب و منابع حیاتی پیوند داشته باشد؛ البته شواهد کافی برای تأیید قطعی این توضیح تکاملی وجود ندارد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب