رعد و برق یا انفجار چه طور صدای رعد و برق را از صدای انفجار تشخیص دهیم؟
به گزارش ما دیجیتال، صدای ناگهانی و مهیب در میانه یکروز آرام یا هنگام بارندگی، گاهی آن قدر شبیه انفجار به گوش می رسد که تشخیص منشا آن دشوار می شود. در عین حال، متخصصان هواشناسی می گویند رعدوبرق الگوی صوتی مشخصی دارد که در خیلی از مواقع می تواند سرنخ هایی در رابطه با منشا صدا در اختیارمان بگذارد؛ هرچند تشخیص قطعی تنها با گوش دادن به صدا امکان ندارد.
تینا مزدکی_ رعد در واقع محصول مستقیم صاعقه است. زمانیکه یک آذرخش از میان هوا عبور می کند، هوای اطراف مسیر آن در کسری از ثانیه تا حدود ۳۰ هزار درجه سانتی گراد گرم می شود. این افزایش شدید دما موجب انبساط خیلی سریع هوا و ایجاد موج فشاری می شود؛ موجی که ما آنرا به شکل صدای رعد می شنویم. سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) توضیح می دهد که این پروسه می تواند در ابتدا صدایی شبیه «ترکیدن» یا یک صدای تیز بوجود آورد و سپس به غرش تبدیل گردد.
صدای رعد چرا یک «غرش» طولانی است؟ یکی از مهم ترین خاصیت های رعد اینست که لزوماً به یک صدای کوتاه و منفرد محدود نمی گردد. مسیر یک صاعقه می تواند صدها متر یا حتی کیلومتر طول داشته باشد و موج های صوتی از بخش های مختلف این مسیر در زمان های متفاوت به گوش ما برسند. به همین دلیل، شنونده امکان دارد ابتدا یک صدای تیز و ناگهانی بشنود و چند لحظه بعد غرش ادامه داری را تجربه کند.
سرویس ملی هواشناسی آمریکا می گوید یک صاعقه نزدیک معمولا با صدای تیز و بلند شنیده می شود، درحالی که صاعقه های دورتر بیشتر صدایی غرش مانند و کشیده ایجاد می کنند. همین طور بازتاب صدا از ابرها، زمین، ساختمان ها و عوارض طبیعی می تواند موجب شود رعد طولانی تر یا پیچیده تر به گوش برسد.
به بیان ساده، رعد معمولا یک صدای چندلایه است؛ یعنی امکان دارد با یک صدای تیز آغاز شود و سپس به غرش ممتد تبدیل گردد. البته یک صاعقه خیلی نزدیک می تواند فقط به صورت یک صدای خیلی ناگهانی و کوبنده شنیده شود و از این نظر شباهت زیادی به انفجار داشته باشد.
انفجار معمولا چه تفاوتی دارد؟ در یک انفجار، آزاد شدن خیلی سریع انرژی موجب ایجاد افزایش ناگهانی فشار و تشکیل موج ضربه ای می شود. پژوهش های انتشار یافته درباره ی آکوستیک انفجارها، موج انفجاری را با افزایش خیلی سریع فشار و سپس افت آن توصیف می کنند؛ بنابراین صدای انفجار در خیلی از موارد با یک شروع خیلی ناگهانی و ضربه ای احساس می شود.
برای گوش انسان، چنین صدایی می تواند بیشتر شبیه یک «بوم» یا صدای کوبنده و کوتاه باشد. لرزش شیشه ها، درها یا حتی احساس فشار ناگهانی در محیط نیز امکان دارد همراه چنین موجی باشد، هرچند شدت این آثار بطورکامل به فاصله، اندازه انفجار، محیط و شرایط جوی بستگی دارد.
با این وجود، نمی توان گفت هر صدای «بوم» الزاماً انفجار است. سازمان زمین شناسی آمریکا (USGS) هشدار می دهد که صداهای مهیب می توانند منشأهای مختلفی داشته باشند؛ از انفجار و فعالیتهای صنعتی گرفته تا شکستن دیواره های صوتی هواپیما، شهاب سنگ های بزرگ و حتی برخی زمین لرزه های کوچک. این سازمان تاکید می کند که فقط گزارش یک صدا برای تعیین منشاء آن کافی نیست.
یک سرنخ مهم؛ فاصله زمانی بین نور و صدا یکی از قابل اعتمادترین علائم زمانی به دست می آید که فرد همزمان امکان دیدن آسمان را داشته باشد. از آنجائیکه نور خیلی سریع تر از صدا حرکت می کند، در هنگام وقوع صاعقه ابتدا نور فلاش دیده می شود و سپس صدای رعد به گوش می رسد.
NOAA می گوید صدا تقریبا در هر پنج ثانیه یک مایل، یعنی حدود سه ثانیه یک کیلومتر، در هوا طی می کند. بدین سبب اگر بین دیدن برق و شنیدن رعد حدود ۱۵ ثانیه فاصله باشد، صاعقه تقریبا سه مایل یا حدود پنج کیلومتر دورتر بوده است.
اگر نور و صدا تقریبا همزمان به چشم و گوش برسند، صاعقه خیلی نزدیک است. سرویس ملی هواشناسی آمریکا تاکید می کند که شنیدن رعد به این معناست که فرد می تواند در محدوده خطر صاعقه قرار داشته باشد و نباید برای تشخیص فاصله، بیرون از یک مکان امن بایستد.
با یک صدای مهیب، فقط به «نوع صدا» اعتماد نکنید شباهت میان رعد و انفجار بیش از چیزی است که به نظر می آید. یک رعد خیلی نزدیک می تواند صدایی شبیه انفجار بوجود آورد و از طرفی، یک انفجار نیز بسته به فاصله و شرایط محیطی می تواند پژواکی طولانی پیدا کند.
شرایط جوی نیز بر نحوه انتشار صدا تأثیر می گذارد. دما، باد، رطوبت و ساختار لایه های جو می توانند موجب شوند صدا دورتر یا متفاوت از حالت معمول شنیده شود. به همین دلیل، حتی کارشناسان نیز برای تعیین منشاء یک صدای ناشناس به داده های دیگری مانند اطلاعات هواشناسی، گزارشات محلی، داده های لرزه ای و سامانه های ثبت امواج صوتی متکی هستند. USGS برای تشخیص برخی پدیده های صوتی، همچون بوم های ناشی از منابع جوی، علاوه بر گزارشات مردمی، شکل و فرکانس ثبت شده سیگنال و زمان رسیدن آن به ایستگاههای مختلف را بررسی می کند.
پس چگونه رعد را از انفجار تشخیص دهیم؟ بطور کلی، اگر قبل از شنیدن صدا برق آسمان را دیده اید و صدا بعد از چند ثانیه می رسد، احتمال این که با رعد مواجه باشید خیلی زیاد است. صدای رعد نزدیک امکان دارد تیز و کوبنده باشد، اما معمولا با ادامه ای غرش مانند همراه می شود.
در مقابل، یک صدای ناگهانی و خیلی کوتاه که بدون مشاهده برق رخ می دهد می تواند دلیلهای مختلفی داشته باشد و فقط از روی صدای آن نمی توان گفت انفجار روی داده است. اگر این صدا همراه با لرزش محسوس ساختمان، شکستن شیشه، دود، آتش یا نشانه های دیگر باشد، موضوع دیگر فقط یک مسئله صوتی نیست و باید به عنوان یک وضعیت خاص مانند زلزله یا سایر مخاطرات جدی گرفته شود.
بالاخره، مهم ترین نکته اینست که رعد می تواند شبیه انفجار به نظر برسد و انفجار نیز امکان دارد در فاصله دور شبیه یک غرش شنیده شود. بدین سبب گوش دادن به صدا به تنهایی ابزار مطمئنی برای تشخیص نیست. وجود طوفان، مشاهده برق، فاصله زمانی میان نور و صدا و اطلاعات در ارتباط با محیط، در کنار داده های رسمی، سرنخ های خیلی قابل اعتمادتری برای شناسایی منشاء صدا هستند.
منبع: ما دیجیتال
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب